گرم و نابود شدن زمین
گرم و نابود شدن زمین
انقراض یا نابودی گونه ای وضعیتی در زیست شناسی و بوم شناسی است که به پایان کار یک گونه گفته می‌شود. انقراض هنگامی پدید می‌آید که واپسین عضو یک گونه می‌میرد و آن گونه دیگر نمی‌تواند با زایش و تولید مثل طبیعی به زندگی خود ادامه دهد. این هنگامه با زمان مشخص می‌شود زیرا اطمینان دقیق از نابود شدن یک گونه به پیدا نشدن آن گونه در آینده بستگی دارد.
طی تکامل گونه‌های زیستی به دلایل گوناگون از جمله تلاش برای هم‌زیستی با محیط و یا رقابت با دشمنان طبیعی، تکامل پیدا می‌کنند و گونه‌های پیشین نابود می‌شوند که گفته می شود منقرض شده اند. به صورت طبیعی یک گونه با گذشت ۱۰ میلیون سال از پیدایش آن، منقرض شده و به گونهٔ دیگری تبدیل می شود. تخمین زده می شود که ۹۹٫۹ درصد از جانداران در طول تاریخ منقرض شده‌اند. عده‌ای از پژوهشگران بر این باورند که نیمی از گونه‌های کنونی جهان تا سال ۲۱۰۰ نابود می‌شوند.
دلیل های گوناگونی برای انقراض جانداران وجود دارد و این خود برآمده از انواع بی شمار جانداران است . ساده ترین دلیل انقراض یک گونه از دست دادن توانایی زایش آن و یا ناتوانی در رفتن به شرایط بهتر آب و هوایی است . هنگامی نیز که یک جانور در طول زمان توانایی خود برای رقابت با دیگر جانداران برای بدست آوردن غذا را از دست می دهد منجر به انقراض خود می شود.
یکی از دلیل‌های انقراض جانوران نابودی تدریجی یا ناگهانی زیست‌بوم های آن ها است. چنین چیزی یا می تواند به دلیل آلوده شدن محیط زندگی جاندار باشد و یا به دلیل کوچک شدن منطقهٔ شکار جاندار به دلیل وارد شدن یک گونه‌ی شکارچی قوی‌تر در آن منطقه. در این صورت جاندار نمی‌تواند به بقا ادامه دهد و منقرض می‌شود. آلودگی مکان زیست می تواند به نابودی کامل یک گونه در یک ناحیه منجر شود که این فرآیند می تواند به سرعت و یا با گذر زمان انجام شود. نابودی جنگل های استوایی که منجر به ازمیان‌رفتن زیست‌بوم‌های بسیار گشته یکی از نمونه‌های انقراض به دلیل نابودی زیست‌بوم‌ها است.
هنگامی که میزان مرگ‌ومیر یک گونه از میزان زایش آن جلو می‌زند احتمال انقراض در دراز مدت مطرح می‌شود. به دلیل شکار بی‌رویه جانوران به دست انسان‌ها در قرن‌های گذشته، نسل بسیاری از گونه‌ها به خطر افتاده و تعداد بسیاری نیز منقرض شده‌اند. از جملهٔ شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های انقراض یک گونه به‌وسیلهٔ شکار بی‌رویه، نابود شدن نسل ببر مازندران در ایران است که شکار مورد علاقهٔ شاهان قاجار بوده است.
انسان ها با معرفی یک گونه به یک منطقه نیز می‌توانند در نابودی دیگر گونه‌های طبیعی آن منطقه دست داشته باشند. هنگامی که دریانوردان با خود دام به مناطق ناشناخته می بردند و اقدام به پرورش آنها در آن مناطق می کردند و یا نا خودآگاه گونه‌های موش از سراسر جهان با کشتی به دیگر مناطق برده می‌شدند تعادل زیست محیطی آن مناطق به هم می خورد. این گونه‌های تازه‌وارد با خود بیماری‌های ناشناخته برای گونه های بومی به همراه داشتند که باعث بیماری و مرگ آن ها می‌شد. از سویی رقابت گونه‌های نوین با گونه‌های قبلی، اغلب به انقراض گونه‌های پیشین منجر می‌شد . چنین روندی به ویژه در استرالیا و زلاند نو دیده شد.
گرم شدن زمین یا گرمایش زمین
نام پدیده‌ای است که منجر به افزایش میانگین دمای سطح زمین و اقیانوس‌ها گردیده‌است. در طول ۱۰۰ سال گذشته، کره زمین به طور غیرطبیعی حدود ۰٫۷۴ درجه سانتیگراد گرمتر شده که این موضوع دانشمندان را نگران کرده‌است. برخی از دانشمندان معتقدند که دهه‌های پایانی قرن بیستم، گرمترین سال‌های ۴۰۰ سال اخیر بوده است.گزارش‌ها حاكی از آن است که ۱۰ مورد از گرمترین سال‌های جهان تنها از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۰۷ به ثبت رسیده است كه این میزان در ۱۵۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
به نظر می‌رسد فعالیت‌های صنعتی در ایجاد این مشکل بسیار موثر است و به گرم شدن کره زمین کمک می‌کند.
از سال ۱۸۸۰ اندازه‌گیری دمای هوای کره زمین آغاز شده‌است و تا کنون نیز ادامه دارد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۴ زمین شاهد رکورد بی‌سابقه «گرم شدن» باشد.
همچنین گفته می‌شود گرم شدن کره زمین، در سال ۲۱۰۰ باعث خشکسالی شدید، گرمای سوزان و طوفان‌های وحشتناک خواهد شد. در مورد دلایل این پدیده، یک سری از تئوری‌ها بر تأثیر گازهای گلخانه‌ای بر این فرآیند مبتنی است و برخی دیگر فرآیندهایی نظیر فعالیت‌های آتشفشانی و زمین گرمایی و همچنین فعالیت های خورشیدی را دلیل این پدیده می‌دانند. استناد این دانشمندان برای گفته‌های خویش، وقوع دوره‌های سرد و گرم در طول مدت زمانی است که از عمر زمین می‌گذرد. به عقیده بسیاری از دانشمندان با افزایش آگاهی‌های عمومی، مصرف بهینه سوخت و انرژی، افزایش سطح فضای سبز و جلوگیری از تخریب جنگل‌ها، بازیافت مواد و استفاده از انرژی‌های جایگزین سوخت‌های فسیلی مانند باد و خورشید می‌توان این پدیده و اثرات منفی آن بر زندگی بشر را کنترل کرد.
علت گرم شدن
هیات بین المللی بررسی تغییرات آب و هوایی (IPCC) می‌گوید تغییرات جوی که در سراسر جهان مشاهده می‌شود به احتمال خیلی زیاد ناشی از عواملی است که بشر در آنها دست دارد.
آکادمی ملی علوم آمریکا نیز فعالیت انسان‌ها و تولید گازهای گلخانه‌ای را علت اصلی این پدیده معرفی می‌کند.
دانشمندان با استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده از گیاهان، یخچال‌ها و سایر نمونه‌ها به این نتیجه دست یافته‌اند و معتقدند که این تحقیقات به‌طور قطعی تایید می‌کند که فعالیت‌های انسانی بر آب و هوا تأثیر می‌گذارد.
ولی برخی دانشمندان معتقدند که افزایش حرارت در سال‌های اخیر را می‌توان به فعالیت‌های خورشیدی و تابش آن نسبت داد. این گروه می‌گویند تصاعد دی‌اکسیدکربن و سایر گازهای گلخانه‌ای کمتر از آن است که تغییرات مشاهده شده را توجیه کند.
همچنین نابودی و آتش‌سوزی جنگل‌ها به عنوان یکی از دلایل گرم شدن دمای زمین مطرح شده است.
درحقیقت درختان با جذب دی اکسید کربن، آن را ذخیره می‌نمایند که در اثر سوختن، آن را آزاد می‌نمایند. بنابراین آتش‌سوزی در جنگل‌ها می‌تواند به‌عنوان یکی از دلایل افزایش میزان دی‌اکسید کربن در اتمسفر و درنتیجه گرم شدن زمین مورد توجه قرار بگیرد. شایان ذکر است رویداد النینو میزان گرمای زمین را به طور موقت افزایش می‌دهد .
گرم شدن زمین نیز می‌تواند به انقراض گونه‌های طبیعی منجر شود. دانشمندان در حال بررسی چگونگی تاثیر این پدیده بر روند انقراض هستند. از جمله جاندارانی که از گرمایش جهانی رنج می‌برند جاندارانی هستند که در مناطق با آب و هوای سرد زندگی می‌کنند و نسبت به افزایش دما بسیار حساس‌اند.
گمان می رود عکس این روند که سرمایش جهانی است میلیون‌ها سال پیش باعث نابودی کامل دایناسور ها در زمین شده‌باشد.
با افزایش گازهای گلخانه‌ای و گرم شدن زمین بسیاری از نرم تنان همچون قورباغه‌ها نابود شده‌اند و زندگی جانداران قطب شمال و جنوبگان به خطر افتاده. هنگامی که یخ‌های قطبی آب می شوند و زیست بوم جانوران جنوبگان را کوچک تر و کوچک تر می کنند، این جانوران با کمبود غذا و مکان تولیدمثل مواجه می شوند و در خطر نابودی قرار می گیرند.
تاثیر گاز گلخانه ای
تحقیقات نشان می‌دهند بين افزایش میزان گازهای گلخانه‌ای موجود در اتمسفر با گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی وجود دارد.
زمین مقداری از انرژی خورشید را جذب می‌کند و باقی آن را منعکس می‌نماید.در طی این فرآیند طول موج نور تغییر پیدا می‌کند. بعضی از گازهای موجود در جو زمین، این تابش خروجی را جذب می‌کنند. این تابش عمدتاً در محدوده فروسرخ است. مولکول گازهای گلخانه‌ای، بسیار بیشتر از سایر گازها نور مادون قرمز را جذب می‌کند. جذب انرژی توسط مولکولهای گاز سبب جنبش مولکول و افزایش انرژی آن می‌شود. وقتی این اتفاق در مقیاس بزرگ رخ دهد، مانند این است که زمین را با یک پتو پوشانده‌ایم. دمای کل نواحی زمین افزایش می‌یابد. این پدیده اثر گلخانه‌ای و گازهایی که در آن موثرند، گازهای گلخانه‌ای نامیده می‌شوند.
نتیجه های دانشمندان
برخی از دانشمندان، افزایش طوفا‌ن‌ها و گردبادهای سهمگین را یکی از نتایج گرم شدن کره زمین قلمداد می‌کنند. اغلب كارشناسان اقلیمی معتقدند كه این روند می‌تواند به وقوع خشكسالی‌ها، سیل‌ها، بادهای گرم و توفان‌های مهیب‌تر منجر شود اما بعضی از آنها هم بر این باور هستند كه بعضی از این حوادث رخ داده علامت گرم شدن زمین نیست چون این آشفتگی و نابسمانی ویژگی طبیعی آب و هوا ست. از پیامد های دیگر بالا آمدن آب دریا هاو در نتیجه رفتن مناطق ساحلی و جزایر زیر آب و رقیق شدن آب اقیانوس ها و در نتیجه افزایش باران در تمام جهان است.
گرم شدن دمای زمین باعث شده است که درجه حرارت داخلی یخچال‌های طبیعی واقع در نقاط مختلف جهان ازجمله یخچال‌های واقع در قطب شمال، قطب جنوب و چین افزایش پیدا کند و درنتیجه با آب شدن تدریجی، حجم زیادی از ذخایر این یخچال‌ها ذوب شود. این مساله از آنجا حائز اهمیت است که این یخچال‌ها بخش عمده‌ای از ذخایر آب آشامیدنی جهان را تشکیل می‌دهند.
بنابراین منابع آب آشامیدنی سالم رو به کاهش می‌گذارد و احتمال شیوع بیماری‌هایی که از طریق آب آشامیدنی ناسالم شیوع می‌یابند، بیشتر می‌شود. طبق برآوردهای سازمان بهداشت جهانی، بیماری‌هایی که از تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمين ناشی می‌شود، هر ساله باعث مرگ و میر ۸۰ هزار نفر در کشورهای آسیایی می‌شود.
انقراض یا نابودی گونه ای وضعیتی در زیست شناسی و بوم شناسی است که به پایان کار یک گونه گفته می‌شود. انقراض هنگامی پدید می‌آید که واپسین عضو یک گونه می‌میرد و آن گونه دیگر نمی‌تواند با زایش و تولید مثل طبیعی به زندگی خود ادامه دهد. این هنگامه با زمان مشخص می‌شود زیرا اطمینان دقیق از نابود شدن یک گونه به پیدا نشدن آن گونه در آینده بستگی دارد.
طی تکامل گونه‌های زیستی به دلایل گوناگون از جمله تلاش برای هم‌زیستی با محیط و یا رقابت با دشمنان طبیعی، تکامل پیدا می‌کنند و گونه‌های پیشین نابود می‌شوند که گفته می شود منقرض شده اند. به صورت طبیعی یک گونه با گذشت ۱۰ میلیون سال از پیدایش آن، منقرض شده و به گونهٔ دیگری تبدیل می شود. تخمین زده می شود که ۹۹٫۹ درصد از جانداران در طول تاریخ منقرض شده‌اند. عده‌ای از پژوهشگران بر این باورند که نیمی از گونه‌های کنونی جهان تا سال ۲۱۰۰ نابود می‌شوند.
دلیل های گوناگونی برای انقراض جانداران وجود دارد و این خود برآمده از انواع بی شمار جانداران است . ساده ترین دلیل انقراض یک گونه از دست دادن توانایی زایش آن و یا ناتوانی در رفتن به شرایط بهتر آب و هوایی است . هنگامی نیز که یک جانور در طول زمان توانایی خود برای رقابت با دیگر جانداران برای بدست آوردن غذا را از دست می دهد منجر به انقراض خود می شود.
یکی از دلیل‌های انقراض جانوران نابودی تدریجی یا ناگهانی زیست‌بوم های آن ها است. چنین چیزی یا می تواند به دلیل آلوده شدن محیط زندگی جاندار باشد و یا به دلیل کوچک شدن منطقهٔ شکار جاندار به دلیل وارد شدن یک گونه‌ی شکارچی قوی‌تر در آن منطقه. در این صورت جاندار نمی‌تواند به بقا ادامه دهد و منقرض می‌شود. آلودگی مکان زیست می تواند به نابودی کامل یک گونه در یک ناحیه منجر شود که این فرآیند می تواند به سرعت و یا با گذر زمان انجام شود. نابودی جنگل های استوایی که منجر به ازمیان‌رفتن زیست‌بوم‌های بسیار گشته یکی از نمونه‌های انقراض به دلیل نابودی زیست‌بوم‌ها است.
هنگامی که میزان مرگ‌ومیر یک گونه از میزان زایش آن جلو می‌زند احتمال انقراض در دراز مدت مطرح می‌شود. به دلیل شکار بی‌رویه جانوران به دست انسان‌ها در قرن‌های گذشته، نسل بسیاری از گونه‌ها به خطر افتاده و تعداد بسیاری نیز منقرض شده‌اند. از جملهٔ شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های انقراض یک گونه به‌وسیلهٔ شکار بی‌رویه، نابود شدن نسل ببر مازندران در ایران است که شکار مورد علاقهٔ شاهان قاجار بوده است.
انسان ها با معرفی یک گونه به یک منطقه نیز می‌توانند در نابودی دیگر گونه‌های طبیعی آن منطقه دست داشته باشند. هنگامی که دریانوردان با خود دام به مناطق ناشناخته می بردند و اقدام به پرورش آنها در آن مناطق می کردند و یا نا خودآگاه گونه‌های موش از سراسر جهان با کشتی به دیگر مناطق برده می‌شدند تعادل زیست محیطی آن مناطق به هم می خورد. این گونه‌های تازه‌وارد با خود بیماری‌های ناشناخته برای گونه های بومی به همراه داشتند که باعث بیماری و مرگ آن ها می‌شد. از سویی رقابت گونه‌های نوین با گونه‌های قبلی، اغلب به انقراض گونه‌های پیشین منجر می‌شد . چنین روندی به ویژه در استرالیا و زلاند نو دیده شد.
گرم شدن زمین یا گرمایش زمین
نام پدیده‌ای است که منجر به افزایش میانگین دمای سطح زمین و اقیانوس‌ها گردیده‌است. در طول ۱۰۰ سال گذشته، کره زمین به طور غیرطبیعی حدود ۰٫۷۴ درجه سانتیگراد گرمتر شده که این موضوع دانشمندان را نگران کرده‌است. برخی از دانشمندان معتقدند که دهه‌های پایانی قرن بیستم، گرمترین سال‌های ۴۰۰ سال اخیر بوده است.گزارش‌ها حاكی از آن است که ۱۰ مورد از گرمترین سال‌های جهان تنها از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۰۷ به ثبت رسیده است كه این میزان در ۱۵۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
به نظر می‌رسد فعالیت‌های صنعتی در ایجاد این مشکل بسیار موثر است و به گرم شدن کره زمین کمک می‌کند.
از سال ۱۸۸۰ اندازه‌گیری دمای هوای کره زمین آغاز شده‌است و تا کنون نیز ادامه دارد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۴ زمین شاهد رکورد بی‌سابقه «گرم شدن» باشد.
همچنین گفته می‌شود گرم شدن کره زمین، در سال ۲۱۰۰ باعث خشکسالی شدید، گرمای سوزان و طوفان‌های وحشتناک خواهد شد. در مورد دلایل این پدیده، یک سری از تئوری‌ها بر تأثیر گازهای گلخانه‌ای بر این فرآیند مبتنی است و برخی دیگر فرآیندهایی نظیر فعالیت‌های آتشفشانی و زمین گرمایی و همچنین فعالیت های خورشیدی را دلیل این پدیده می‌دانند. استناد این دانشمندان برای گفته‌های خویش، وقوع دوره‌های سرد و گرم در طول مدت زمانی است که از عمر زمین می‌گذرد. به عقیده بسیاری از دانشمندان با افزایش آگاهی‌های عمومی، مصرف بهینه سوخت و انرژی، افزایش سطح فضای سبز و جلوگیری از تخریب جنگل‌ها، بازیافت مواد و استفاده از انرژی‌های جایگزین سوخت‌های فسیلی مانند باد و خورشید می‌توان این پدیده و اثرات منفی آن بر زندگی بشر را کنترل کرد.
علت گرم شدن
هیات بین المللی بررسی تغییرات آب و هوایی (IPCC) می‌گوید تغییرات جوی که در سراسر جهان مشاهده می‌شود به احتمال خیلی زیاد ناشی از عواملی است که بشر در آنها دست دارد.
آکادمی ملی علوم آمریکا نیز فعالیت انسان‌ها و تولید گازهای گلخانه‌ای را علت اصلی این پدیده معرفی می‌کند.
دانشمندان با استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده از گیاهان، یخچال‌ها و سایر نمونه‌ها به این نتیجه دست یافته‌اند و معتقدند که این تحقیقات به‌طور قطعی تایید می‌کند که فعالیت‌های انسانی بر آب و هوا تأثیر می‌گذارد.
ولی برخی دانشمندان معتقدند که افزایش حرارت در سال‌های اخیر را می‌توان به فعالیت‌های خورشیدی و تابش آن نسبت داد. این گروه می‌گویند تصاعد دی‌اکسیدکربن و سایر گازهای گلخانه‌ای کمتر از آن است که تغییرات مشاهده شده را توجیه کند.
همچنین نابودی و آتش‌سوزی جنگل‌ها به عنوان یکی از دلایل گرم شدن دمای زمین مطرح شده است.
درحقیقت درختان با جذب دی اکسید کربن، آن را ذخیره می‌نمایند که در اثر سوختن، آن را آزاد می‌نمایند. بنابراین آتش‌سوزی در جنگل‌ها می‌تواند به‌عنوان یکی از دلایل افزایش میزان دی‌اکسید کربن در اتمسفر و درنتیجه گرم شدن زمین مورد توجه قرار بگیرد. شایان ذکر است رویداد النینو میزان گرمای زمین را به طور موقت افزایش می‌دهد .
گرم شدن زمین نیز می‌تواند به انقراض گونه‌های طبیعی منجر شود. دانشمندان در حال بررسی چگونگی تاثیر این پدیده بر روند انقراض هستند. از جمله جاندارانی که از گرمایش جهانی رنج می‌برند جاندارانی هستند که در مناطق با آب و هوای سرد زندگی می‌کنند و نسبت به افزایش دما بسیار حساس‌اند.
گمان می رود عکس این روند که سرمایش جهانی است میلیون‌ها سال پیش باعث نابودی کامل دایناسور ها در زمین شده‌باشد.
با افزایش گازهای گلخانه‌ای و گرم شدن زمین بسیاری از نرم تنان همچون قورباغه‌ها نابود شده‌اند و زندگی جانداران قطب شمال و جنوبگان به خطر افتاده. هنگامی که یخ‌های قطبی آب می شوند و زیست بوم جانوران جنوبگان را کوچک تر و کوچک تر می کنند، این جانوران با کمبود غذا و مکان تولیدمثل مواجه می شوند و در خطر نابودی قرار می گیرند.
تاثیر گاز گلخانه ای
تحقیقات نشان می‌دهند بين افزایش میزان گازهای گلخانه‌ای موجود در اتمسفر با گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی وجود دارد.
زمین مقداری از انرژی خورشید را جذب می‌کند و باقی آن را منعکس می‌نماید.در طی این فرآیند طول موج نور تغییر پیدا می‌کند. بعضی از گازهای موجود در جو زمین، این تابش خروجی را جذب می‌کنند. این تابش عمدتاً در محدوده فروسرخ است. مولکول گازهای گلخانه‌ای، بسیار بیشتر از سایر گازها نور مادون قرمز را جذب می‌کند. جذب انرژی توسط مولکولهای گاز سبب جنبش مولکول و افزایش انرژی آن می‌شود. وقتی این اتفاق در مقیاس بزرگ رخ دهد، مانند این است که زمین را با یک پتو پوشانده‌ایم. دمای کل نواحی زمین افزایش می‌یابد. این پدیده اثر گلخانه‌ای و گازهایی که در آن موثرند، گازهای گلخانه‌ای نامیده می‌شوند.
نتیجه های دانشمندان
برخی از دانشمندان، افزایش طوفا‌ن‌ها و گردبادهای سهمگین را یکی از نتایج گرم شدن کره زمین قلمداد می‌کنند. اغلب كارشناسان اقلیمی معتقدند كه این روند می‌تواند به وقوع خشكسالی‌ها، سیل‌ها، بادهای گرم و توفان‌های مهیب‌تر منجر شود اما بعضی از آنها هم بر این باور هستند كه بعضی از این حوادث رخ داده علامت گرم شدن زمین نیست چون این آشفتگی و نابسمانی ویژگی طبیعی آب و هوا ست. از پیامد های دیگر بالا آمدن آب دریا هاو در نتیجه رفتن مناطق ساحلی و جزایر زیر آب و رقیق شدن آب اقیانوس ها و در نتیجه افزایش باران در تمام جهان است.
گرم شدن دمای زمین باعث شده است که درجه حرارت داخلی یخچال‌های طبیعی واقع در نقاط مختلف جهان ازجمله یخچال‌های واقع در قطب شمال، قطب جنوب و چین افزایش پیدا کند و درنتیجه با آب شدن تدریجی، حجم زیادی از ذخایر این یخچال‌ها ذوب شود. این مساله از آنجا حائز اهمیت است که این یخچال‌ها بخش عمده‌ای از ذخایر آب آشامیدنی جهان را تشکیل می‌دهند.
بنابراین منابع آب آشامیدنی سالم رو به کاهش می‌گذارد و احتمال شیوع بیماری‌هایی که از طریق آب آشامیدنی ناسالم شیوع می‌یابند، بیشتر می‌شود. طبق برآوردهای سازمان بهداشت جهانی، بیماری‌هایی که از تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمين ناشی می‌شود، هر ساله باعث مرگ و میر ۸۰ هزار نفر در کشورهای آسیایی می‌شود.
+ نوشته شده در ۱۳۸۸/۱۰/۱۴ ساعت 14:6 توسط خانم بزرگ
|