نشست منطقه ای قطب شمال برای بررسی اختلافات کشورهای همجوار این منطقه، در مسکو پایتخت روسیه آغاز شد.

بیش از 300 نفر از مقامات و کارشناسان کشورهای روسیه ،‌ کانادا،‌ نروژ، دانمارک، فنلاند، ایسلند ، سوئد و آمریکا در اجلاس بین المللی منطقه قطب شمال آرکتیک در مسکو گرد هم آمدند تا درباره آینده و رژیم حقوقی آن گفتگو کنند. 

این اجلاس دو روزه با عنوان " قطب شمال: قلمرو مذاکرات " نخستین طرح بزرگ بین المللی جامعه جغرافیایی روسیه از زمان عضویت ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه در هیات امنای این جامعه است. 

مسئله حاکمیت قطب شمال، در گذشته که دستیابی به منابع این منطقه خارج از محدوده قدرت فن آوری های بشر بود ، از یک موضوع نظری دانشگاهی فراتر نمی رفت، اما اکنون که سرعت ذوب شدن یخچال ها و دریاهای یخ زده این منطقه به دو برابر سایر مناطق جهان رسیده ، حرارت بحث های دیپلماتیک درباره آینده قطب شمال نیز همگام با افزایش دمای این منطقه در حال اوج گرفتن است. 

روسیه،‌ آمریکا، کانادا و سایر کشورهای محدوده قطب شمال بر سر حاکمیت بخش هایی از بستر دریایی این منطقه که برآورد می شود حاوی میلیاردها تن نفت و گاز است، در حال کشمکش و رقابت هستند. 

این در حالیست که مسکو پیش تر مالکیت خود را نسبت به رشته کوه 'لومونوسوف'،‌ به مساحت یک میلیون و 200 کیلومتر مربع، یعنی معادل یک دهم مساحت اروپا اعلام کرده است.
مسکو این ناحیه را ضمیمه قلمرو روسیه می داند. 

از سوی دیگر، کاوش های علمی آمریکا و کانادا برای جمع آوری داده ها از این منطقه در حال انجام است، تا بتواند ادعای این کشورها را بر سر مالکیت این منطقه اثبات کند. 

نروژ و دانمارک نیز برای بدست آوردن حاکمیت این منطقه تلاش می كنند. 

به موجب قوانین بین المللی هر یک از این پنج کشور حوزه قطب شمال، مجاز به بهره برداری اقتصادی از ناحیه ای به شعاع 200 مایل در امتداد سواحل خود است. 

مناطق آزاد دیگر که خارج از این محدوده قرار می گیرد، متعلق به کشوری خواهد بود که بتواند ثابت کند، فلات قاره ای اش در بستر دریا از این محدوده فراتر می رود. 

اما آنچه سبب شده است، تب مذاکرات و موضوعات مربوط به این منطقه بالا گیرد، منافع اقتصادی حاصل از این منطقه است. 

براساس برآورد زمین شناسان آمریکایی منطقه قطب شمال دستکم 90 میلیارد بشکه نفت و در حدود هزار تریلیون و 550 میلیارد متر مکعب گاز، معادل یک سوم ذخایر نفت و گاز کل جهان، را در خود جای داده است. 

همچنین بر اساس این برآوردها، منابع استحصال نشده نیکل، طلا،‌ ذغال سنگ، الماس، پلوتونیوم، تیتانیوم، و سایر مواد خام مهم نیز در زیر بستر یخ های در حال ذوب این منطقه قرار گرفته است. 

روسیه و برخی کشورهای همسایه قطب شمال با امضای توافقنامه هایی، در ظاهر، درصدد رفع اختلافات مرزی هستند، اما تحرکات اخیر ناتو در قطب شمال و واکنش مقامات کرملین حاکی از عمق این اختلافات و فراتر از مسایل ارضی و مرزی است. 

روسیه منطقه قطب شمال را ادامه فلات قاره سیبری می داند که حق مالکیت بر آن را دارد و دیگر کشورهای همسایه هم قطب شمال را قلمرو خود می دانند. 

ذوب شدن و در نتیجه کاهش قابل توجه اندازه کوه های یخی قطب شمال در سال های اخیر به علت تغییرات آب و هوایی سبب  نمایان شدن منطقه ای شده است که گفته می شود یک چهارم ذخائر کشف نشده نفت و گاز جهان را در خود جای داده است. 

از میان همه کشورهایی که در حاشیه قطب شمال قرار دارد، روسیه بیش از دیگران در تلاش است بر منابع این منطقه تسلط یابد.
بسیاری از پیش بینی ها هم حاکیست، در بیست سال آینده، دیگر هیچ یخی در قطب شمال باقی نخواهد ماند و این منطقه می تواند به یک مسیر کشتیرانی پر رفت و آمد تبدیل شود.